Α Ν Α Κ Ο Ι Ν Ω Σ Η

                 Το διοικητικό συμβούλιο της Ένωσης Εισαγγελέων Ελλάδος ανακοινώνει τις προτάσεις του για τη λήψη των αναγκαίων μέτρων με στόχο την αναβάθμιση και την έγκαιρη απονομή της δικαιοσύνης, καθώς και την ενίσχυση της ανεξαρτησίας των δικαστικών λειτουργών. Τα μέτρα αυτά διαχωρίζονται σε άμεσα, δηλαδή σε αυτά που μπορούν να υλοποιηθούν χωρίς οποιαδήποτε καθυστέρηση και έχουν ως στόχο την ενίσχυση της εσωτερικής ανεξαρτησίας των δικαστικών λειτουργών και τη διαφάνεια στην απονομή της δικαιοσύνης και σε μακροπρόθεσμα στο πλαίσιο σταδιακής εφαρμογής συγκεκριμένου προγράμματος πενταετούς διαρκείας. Θεωρούμε ότι τα μέτρα αυτά στο σύνολό τους συνθέτουν μια ολοκληρωμένη και σύγχρονη πρόταση αναβάθμισης της λειτουργίας της δικαιοσύνης, αλλά και έγκαιρης απονομής της, αφού τελικός στόχος είναι η έκδοση πρωτοβάθμιων αποφάσεων εντός το πολύ δύο ετών και η έκδοση αμετάκλητων αποφάσεων εντός τεσσάρων ετών το αργότερο. Παράλληλα, επαναφέρουμε και τις πάγιες θέσεις της Ενώσεώς μας αναφορικά με τη διαφάνεια και την εξυγίανση των λειτουργιών του Κράτους. Ειδικότερα τα μέτρα που προτείνουμε για την επίτευξη των προαναφερθέντων στόχων είναι τα ακόλουθα:

                 Α. Μέτρα επείγοντα χαρακτήρα – αμέσως υλοποιήσιμα – για τη διαφάνεια και την εσωτερική ανεξαρτησία των δικαστικών λειτουργών:

         Καθιέρωση σταθερών και αντικειμενικών κριτηρίων για κάθε υπηρεσιακή μεταβολή (προαγωγή, μετάθεση, απόσπαση) δικαστών και εισαγγελέων και ειδική αιτιολογία όλων των σχετικών αποφάσεων του Ανώτατου Δικαστικού Συμβουλίου – ιδιαίτερα αυτών που έχουν δυσμενείς επιπτώσεις για την υπηρεσιακή κατάσταση των δικαστικών λειτουργών.

         Κατάργηση της διάταξης (άρθρο 24 παρ. 4 του Οργανισμού Δικαστηρίων) περί ιεραρχικής εξάρτησης μεταξύ των εισαγγελικών λειτουργών. Η ιεραρχική αυτή εξάρτηση, παρότι υπό το φως των σύγχρονων νομικών εξελίξεων νοείται ως καθαρά διοικητική, έχει επανειλημμένα παρερμηνευτεί ως εκτεινόμενη και σε θέματα δικαιοδοτικής κρίσεως, με τραυματικές επιπτώσεις για την αξιοπιστία και το κύρος του εισαγγελικού θεσμού, αλλά και τη λειτουργική ανεξαρτησία του (κάθε) εισαγγελέα. Σε κάθε περίπτωση, η διάταξη αυτή είναι πλέον ασυμβίβαστη με το ρόλο που καλείται να επιτελέσει ο σύγχρονος εισαγγελέας (ανεξαρτήτως βαθμού) ως ισόβιος δικαστικός λειτουργός.

         Επαναφορά του θεσμού του αυτοδιοίκητου των μεγάλων εισαγγελιών και δικαστηρίων της χώρας, με τις αναγκαίες βελτιώσεις για την αποφυγή δυσλειτουργικών φαινομένων του παρελθόντος.

         Πρόβλεψη συγκεκριμένης – αυστηρής – πειθαρχικής ποινής για το πειθαρχικό αδίκημα (άρθρο 19 παρ. 3 του Οργανισμού Δικαστηρίων) της χειραγώγησης ή της απόπειρας χειραγώγησης της δικαιοδοτικής κρίσης δικαστικού λειτουργού από δικαστικό λειτουργό. Για το αδίκημα αυτό προτείνουμε την ποινή της οριστικής παύσης ή (σε ελαφρές περιπτώσεις) της προσωρινής παύσης.

         Η ανάθεση των μείζονος κοινωνικής ή πολιτικής σημασίας υποθέσεων στους εισαγγελείς και ανακριτές των περιφερειών των δικαστηρίων Αθηνών, Θεσσαλονίκης και Πειραιά να γίνεται κατόπιν κληρώσεως. Ειδικότερα στις εισαγγελίες η κλήρωση να γίνεται μεταξύ των εισαγγελέων που θα προεπιλέγονται κατά την έναρξη κάθε δικαστικού έτους από τις οικείες ολομέλειες σε αριθμό που θα αντιστοιχεί με το 1/3 των εισαγγελέων που υπηρετούν στις εισαγγελίες αυτές. Με το συγκεκριμένο μέτρο αποβλέπουμε στην εξάλειψη κάθε αμφισβήτησης ή υπόνοιας μεροληψίας για τον τρόπο χειρισμού των υποθέσεων εκείνων που εύλογα προκαλού

                Β. Μέτρα μακροπρόθεσμα – με βάση τη σταδιακή εφαρμογή συγκεκριμένου πενταετούς προγράμματος – για την αναβάθμιση και την έγκαιρη απονομή της δικαιοσύνης, καθώς και για την πλήρη ανεξαρτησία της δικαστικής λειτουργίας από την εκτελεστική:

         Αλλαγή του τρόπου επιλογής των Προέδρων των Ανωτάτων Δικαστηρίων και του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου με τις αναγκαίες συνταγματικές μεταρρυθμίσεις. Πρόταση της Ένωσής μας – όπως κατά το παρελθόν έχει δημόσια διατυπωθεί – αποτελεί η επιλογή αυτή να γίνεται από τη Βουλή, με αυξημένη διακομματική πλειοψηφία των 2/3 των μελών της.

         Εκσυγχρονισμός της νομοθεσίας με ριζοσπαστική απλούστευση των δικονομικών διαδικασιών απονομής της δικαιοσύνης και – σταδιακή – ευρεία αποποινικοποίηση των ήσσονος σημασίας ποινικών αδικημάτων.

         Πλήρης μηχανοργάνωση των εισαγγελιών και δικαστηρίων και αξιοποίηση όλων των δυνατοτήτων που παρέχει η σύγχρονη τεχνολογία για τη διεκπεραίωση της δικαστικής ύλης, για την επικοινωνία και συνεργασία των δικαστικών αρχών της χώρας, για την ενημερότητα του αρχειακού υλικού και ιδιαίτερα του ποινικού μητρώου.

        Κτιριακός εξωραϊσμός των δικαστικών καταστημάτων και ανέγερση νέων σύγχρονων δικαστικών κτιρίων, όπου απαιτείται, με στόχο την αξιοπρεπή στέγαση όλων των δικαστηρίων και των εισαγγελιών της χώρας.

         Λειτουργία Δικαστικής Αστυνομίας στις μεγάλες εισαγγελίες της χώρας, σύμφωνα με τις αναλυτικές απόψεις που έχουν επανειλημμένα διατυπωθεί από την Ένωσή μας και άλλους επιστημονικούς φορείς.

         Σταδιακή αύξηση των θέσεων των δικαστικών λειτουργών σε ποσοστό 5% κατ’ έτος και συνολικά 25% στο τέλος του πενταετούς προγράμματος.

         Καθιέρωση του θεσμού της εθελουσίας εξόδου σε μόνιμη βάση, ώστε ανά πενταετία να εξέρχονται του δικαστικού σώματος όσοι δικαστικοί λειτουργοί αδυνατούν να ασκήσουν τα καθήκοντά τους για λόγους ψυχικής ή σωματικής υγείας.

       Γ. Μέτρα για την διαφάνεια και την εξυγίανση των λειτουργιών του Κράτους :

        . Πλήρης διαφάνεια της περιουσιακής και εν γένει οικονομικής κατάστασης όλων των λειτουργών του Κράτους. Κατάργηση κάθε είδους οικονομικού απορρήτου γι’ αυτούς. Οποιαδήποτε ελεγκτική αρχή αλλά και κάθε πολίτης – μέσω του διαδικτύου – θα πρέπει να έχει την απρόσκοπτη δυνατότητα να λαμβάνει γνώση όλων των περιουσιακών στοιχείων που ανήκουν σε κρατικούς λειτουργούς και στο στενό οικογενειακό τους περιβάλλον.

        . Θεσμοθέτηση ανεξάρτητης ελεγκτικής αρχής με δυνατότητα ουσιαστικού ελέγχου της περιουσιακής κατάστασης των κρατικών λειτουργών και κυρίως του τρόπου απόκτησης ( «πόθεν έσχες» ) όλων των περιουσιακών τους στοιχείων. Η αρχή αυτή θα πρέπει να είναι πλήρως στελεχωμένη από ειδικούς εμπειρογνώμονες και να έχει την δυνατότητα ουσιαστικού ελέγχου ικανού αριθμού κρατικών λειτουργών κατ’ έτος.

        . ¶μεση δέσμευση κάθε περιουσιακού στοιχείου που τελεί σε προφανή δυσαναλογία με τα εισοδήματα των κρατικών λειτουργών. Τα περιουσιακά στοιχεία κατά το μέρος που υπερβαίνουν προδήλως τα δηλούμενα νόμιμα εισοδήματα, να δημεύονται κατόπιν δικαστικής αποφάσεως.

           Για το διοικητικό συμβούλιο της Ε.Ε.Ε.

 

Ο Πρόεδρος  

 Σωτήριος Μπάγιας

Αντεισαγγελέας Εφετών

 Ο Γεν. Γραμματέας

Παναγιώτης Παναγιωτόπουλος

 Αντεισαγγελέας Εφετών