Aνοιχτή Επιστολή προς τον Υπουργό Δικαιοσύνης Σωτήρη Χατζηγάκη

Τριτοκοσμικές οι συνθήκες λειτουργίας της Δικαιοσύνης στη χώρα μας
του Σωτηρίου Μπάγια

Αξιότιμε κ. υπουργέ,

Είναι βέβαιο ότι τώρα που αρχίζετε να γνωρίζετε από τη συγκεκριμένη θέση τις συνθήκες λειτουργίας της Δικαιοσύνης στη χώρα μας, θα δοκιμάζετε καθημερινά δυσάρεστες εκπλήξεις, διαπιστώνοντας τα τεράστια προβλήματα που έχουν συσσωρευτεί και αναζητούν επιτακτικά λύσεις. Οι θλιβερές αυτές διαπιστώσεις θα συνεχίζονται για αρκετό ακόμη χρονικό διάστημα, εφόσον έχετε αποφασίσει να γνωρίσετε άμεσα και από «πρώτο χέρι» την κατάσταση που επικρατεί. Να επισκεφθείτε- για παράδειγμα- τα ημιυπόγεια των κτιρίων του συγκροτήματος της οδού Ευελπίδων (ναι, υπάρχουν και εκεί δικαστές, εισαγγελείς, υπάλληλοι και εκατοντάδες πολίτες καθημερινά). Να περιδιαβείτε όλους τους χώρους του συγκροτήματος, για να δείτε χιλιάδες πολίτες να σπαταλούν καθημερινά εκατοντάδες χιλιάδες εργατοώρες και τελικά να αποχωρούν άπραγοι και αγανακτισμένοι. Να επισκεφθείτε τις Εισαγγελίες της περιφέρειας, για να διαπιστώσετε ότι πολλές από αυτές στεγάζονται σε ετοιμόρροπα κτίρια ή σε πολυκατοικίες, δίπλα από διαμερίσματα οικογενειών, με καφετέριες στις ταράτσες και οβελιστήρια στο ισόγειο. Να πάρετε στα χέρια σας ποινικές δικογραφίες με υποθέσεις, που για να εκδοθεί αμετάκλητη απόφαση, θα περάσουν πάνω από δέκα χρόνια.

Ήδη θα αναρωτιέστε γιατί δημιουργήθηκε αυτή η απαράδεκτη και τριτοκοσμική κατάσταση. Γιατί οι προκάτοχοί σας δεν έλαβαν έγκαιρα και αποτελεσματικά μέτρα, ώστε τουλάχιστον να περιοριστούν τα αρνητικά αυτά φαινόμενα. Οι λόγοι είναι κατά βάση δύο. Πρώτον: Η κατάσταση αυτή δεν επάγεται ουσιώδες πολιτικό (ή μάλλον κομματικό, για να ακριβολογούμε) κόστος για την εκάστοτε κυβέρνηση. Οι πολίτες που ταλαιπωρούνται βιώνοντας τη θλιβερή πραγματικότητα, στρέφουν και εκτονώνουν την αγανάκτηση και την οργή τους σε βάρος των δικαστικών λειτουργών και των δικαστικών υπαλλήλων. Σπάνια ο πολίτης ανατρέχει συνειρμικά σε κυβερνητικές ευθύνες για τις απαράδεκτες συνθήκες υπό τις οποίες αναζητεί το δίκιο του. Δεύτερον: Η κατάσταση που επικρατεί- κακά τα ψέματαεξυπηρετεί πολλούς και πολλαπλά. Μεταξύ αυτών, δυστυχώς, συγκαταλέγονται και ορισμένοι πολιτικοί που δεν επιθυμούν μια αληθινά αυτάρκη, ουσιαστικά χειραφετημένη και αποτελεσματική Δικαιοσύνη. Γιατί μια τέτοια Δικαιοσύνη θα αποτελούσε- εκτός των άλλων- έναν εξαιρετικά ενοχλητικό και αυστηρό ελεγκτή για τους εκάστοτε φορείς της εκτελεστικής εξουσίας και της εν γένει Δημόσιας Διοίκησης.

Υπήρξαν, ωστόσο, και ορισμένοι προκάτοχοί σας που προσπάθησαν ειλικρινά και φιλότιμα να επιλύσουν κάποια από τα κεφαλαιώδη ζητήματα της Δικαιοσύνης. Όλοι, όμως, έκαναν το ίδιο θεμελιώδες σφάλμα. Επιχείρησαν να δώσουν λύσεις στα προβλήματα με περιστασιακά μέτρα, χωρίς προγραμματισμό και με χρονικό ορίζοντα το πολύ δύο ή τριών ετών, όσο δηλαδή προέβλεπαν ότι θα διαρκέσει η υπουργική τους θητεία. Μην κάνετε το ίδιο σφάλμα. Τα συσσωρευμένα εδώ και πολλές δεκαετίες προβλήματα δεν μπορούν να επιλυθούν με ευκαιριακά και χωρίς προγραμματισμό μέτρα. Απαιτείται μακροπρόθεσμος σχεδιασμός, με ορισμένο χρονοδιάγραμμα και με συγκεκριμένες προοπτικές. Απαιτούνται ριζοσπαστικού χαρακτήρα μέτρα, στηριγμένα σε διάθεση για τομές και ρήξεις. Και βέβαια για όλα αυτά προεχόντως απαιτείται ισχυρή και αταλάντευτη πολιτική βούληση.

Πιθανότατα έχουν ήδη καταφθάσει στο γραφείο σας πολλές προτάσεις, σκέψεις και απόψεις για την επίλυση των προβλημάτων της Δικαιοσύνης. Ασφαλώς θα τις μελετήσετε με περίσκεψη. Μην αποδεχθείτε αβασάνιστα τις εισηγήσεις των αυτόκλητων «ειδικών» που θα προστρέξουν, προτείνοντας αποσπασματικά μέτρα και ημίμετρα. Αντίθετα, ακούστε με προσοχή τις απόψεις των εκπροσώπων των δικαστικών λειτουργών, των δικηγόρων και των δικαστικών υπαλλήλων. Απορρίψτε, όμως, και μεταξύ αυτών τις φωνές εκείνες που ενδεχομένως διακατέχονται από στενή συντεχνιακή νοοτροπία ή αποβλέπουν σε προσωπικά οφέλη. Κυρίως μην αποδεχθείτε τη λογική που ορισμένοι πιθανόν θα προσπαθήσουν να σας επιβάλουν, για διαχωρισμό των λειτουργών της Δικαιοσύνης σε «από ΄δω» και «από ΄κει». Είναι μια ολέθρια παθογόνα νοοτροπία, ξένη για τη μεγάλη πλειονότητα των δικαστικών λειτουργών, που όμως έχει κατά καιρούς αποτελέσει την εστία πολλών δεινών και στον χώρο της Δικαιοσύνης. Επιμείνετε πάντως στη διαμόρφωση της δικής σας προσωπικής αντίληψης για την ακριβή εικόνα των προβλημάτων. Θα είναι το πρώτο θετικό βήμα για τη λήψη ορθών αποφάσεων.

Με τις σκέψεις αυτές, κ. υπουργέ, εύχομαι καλή τύχη στο έργο σας. Καλύτερη από αυτή των προκατόχων σας. Την καλύτερη αυτή τύχη, άλλωστε, τη χρειάζεται η Ελληνική Δικαιοσύνη και την αναζητούν οι λειτουργοί της.

Ο Σωτήριος Μπάγιας είναι αντεισαγγελέας Εφετών και πρόεδρος της Ένωσης Εισαγγελέων Ελλάδος.

Πηγή: Εφημερίδα «Τα Νέα»